Ιδρυτική Διακήρυξη ΕΙΑΑΔΠ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

European Institute for Sustainable Development and the Built Environment

Γρεβενά, 03 Νοεμβρίου 2026

Αρ. Πρωτ.: 001/2026

Προς: Κάθε Ενδιαφερόμενο

Δημόσιους Φορείς,

Τοπική Αυτοδιοίκηση,

Ιδιωτικό Τομέα &

Κοινωνία των Πολιτών

Γρεβενά & Ελλάδα

Θέμα: Ιδρυτική Διακήρυξη ΕΙΑΑΔΠ: Η Αειφορία ως Επιστημονικό Πρότυπο, Θεσμική Ευθύνη και Παιδεία

Αξιότιμοι συνεργάτες και συμπολίτες,

Ζούμε σε μια εποχή κατά την οποία η ανθρώπινη δραστηριότητα έχει αποκτήσει τη δύναμη να μεταβάλλει βαθιά το φυσικό περιβάλλον, τις πόλεις, τα οικοσυστήματα και τις συνθήκες ζωής των επόμενων γενεών. Η ανάπτυξη, η τεχνολογία και η οικονομική δραστηριότητα δημιούργησαν πρωτοφανείς δυνατότητες για τον άνθρωπο, θέτοντάς τον ταυτόχρονα ενώπιον των ευθυνών του: οφείλουμε να γνωρίζουμε τα όρια μέσα στα οποία μπορούμε να αναπτυσσόμαστε χωρίς να υπονομεύουμε το δικαίωμα των επόμενων γενεών να ζήσουν, να δημιουργήσουν και να ευημερήσουν. Από αυτή την ανάγκη γεννιέται το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Αειφόρου Ανάπτυξης και Δομημένου Περιβάλλοντος (ΕΙΑΑΔΠ).

Το ΕΙΑΑΔΠ δεν ιδρύεται ως ένας ακόμη φορέας που θα προσθέσει μία ακόμη φωνή στον δημόσιο διάλογο, αλλά για να συμβάλει στη δημιουργία μιας αληθινής κουλτούρας Αειφορίας. Η Αειφορία δεν αποτελεί απλώς μια περιβαλλοντική πολιτική, μια στείρα προστασία της φύσης ή αποκλειστικά ζήτημα τεχνολογίας, οικονομίας και πολεοδομίας. Η Αειφορία είναι τρόπος σκέψης και τρόπος ζωής. Είναι γνώση, είναι ευθύνη, είναι Παιδεία.

Η Αειφορία ως Συνταγματική Ευθύνη

Για το ΕΙΑΑΔΠ, η προστασία του περιβάλλοντος αποτελεί θεμελιώδη συνταγματική επιταγή (Άρθρο 24 του Συντάγματος) και ευρωπαϊκή θεσμική υποχρέωση, και όχι περιθωριακό ζήτημα της δημόσιας πολιτικής. Η Αρχή της Αειφορίας συνδέεται άρρηκτα με την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος. Το Ινστιτούτο μας αντιλαμβάνεται την υποχρέωση αυτή σε συνδυασμό με τις αρχές της πρόληψης, της προφύλαξης, της διαγενεακής δικαιοσύνης, της φέρουσας ικανότητας των οικοσυστημάτων και της ανάγκης για ολοκληρωμένο χωρικό σχεδιασμό. Αναδεικνύουμε την ανάγκη μιας ευρύτερης Αρχής Διαγενεακής Συνταγματικής Διακυβέρνησης, όπου κάθε σημαντική απόφαση οφείλει να αξιολογείται όχι μόνο με βάση το άμεσο όφελος, αλλά και με βάση τις επιπτώσεις της στον χρόνο.

Η Γνώση πριν από την Απόφαση

Καμία ουσιαστική πολιτική δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση· η απόφαση πρέπει να ακολουθεί τη γνώση. Για τον λόγο αυτό, το ΕΙΑΑΔΠ λειτουργεί στο σημείο τομής της επιστήμης με το δίκαιο και την κοινωνία. Δεν αντιλαμβανόμαστε την Αειφορία ως άρνηση της ανάπτυξης, αλλά ως προϋπόθεση για μια ανάπτυξη που διαρκεί. Κάθε επένδυση και δημόσια πολιτική πρέπει να εξετάζεται στο πραγματικό της πλαίσιο, καθώς η φέρουσα ικανότητα δεν είναι εμπόδιο, αλλά το όριο συμβατότητας με το φυσικό και κοινωνικό σύστημα.

Από την Αποσπασματική Αντιμετώπιση στη Συνολική Θεώρηση

Ένα ποτάμι, ένα δάσος ή μια πόλη δεν είναι απλώς σημεία κατασκευής έργων, αλλά εντάσσονται σε ένα ευρύτερο συστημικό περιβάλλον. Στο πλαίσιο αυτό, το ΕΙΑΑΔΠ αναπτύσσει τη Θεωρία της Κλιμακούμενης Περιβαλλοντικής Προσβολής (Οικοτραυματισμός → Οικοβλάβη → Οικοκτονία → Γεωκτονία), εισάγοντας μετρήσιμα επιστημονικά κριτήρια (έκταση, ένταση, διάρκεια, αναστρεψιμότητα), ώστε οι επιπτώσεις να αξιολογούνται με τρόπο απολύτως τεκμηριωμένο.

Η Αειφορία στην Πράξη: Εργαλεία και Εφαρμογή

Το ΕΙΑΑΔΠ δεν περιορίζεται στη θεωρητική αναζήτηση, αλλά παρέχει τα απαραίτητα εφαρμοσμένα, τεχνοκρατικά εργαλεία. Γνωμοδοτούμε βάσει των αρχών της Αειφορίας, των απαιτήσεων της Ευρωπαϊκής Ταξινομίας και των κριτηρίων ESG, παρέχοντας τη δυνατότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, στους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, καθώς και στις τοπικές κοινωνίες, να μετουσιώσουν τη φιλοσοφία της Αειφορίας σε μετρήσιμη, πιστοποιήσιμη και εφαρμοσμένη πράξη.

Διαγενεακή Ευθύνη

Η Αειφορία είναι κοινή ευθύνη επιστημόνων, θεσμών, επιχειρηματικότητας και πολιτών.

Κάθε γενιά παραλαμβάνει έναν κόσμο που οφείλει να παραδώσει στην επόμενη· δεν κληρονομούμε τη Γη από τους προγόνους μας, την έχουμε δανειστεί από τα παιδιά μας. Αειφορία χωρίς γνώση είναι ευχή, γνώση χωρίς ευθύνη είναι απλή πληροφορία, και ανάπτυξη χωρίς Αειφορία είναι υποθήκη στο μέλλον.

ΑΕΙΦΟΡΙΑ = ΠΑΙΔΕΙΑ

Με εκτίμηση,

Τα Ιδρυτικά μέλη

Δημήτρης Ζεμπίλης

Ρούλα Βαρσάμη

Θωμάς Μπιζιούρας

ΕΙΑΑΔΠ | now4ever.org